“Papiergeld keert altijd terug naar haar intrinsieke waarde - en die is nul.”

Voltaire

Achtergrond

De Kunst Reserve Bank is opgezet als een monetair praktijkexperiment. Met dit experiment wordt getest of het mogelijk is een nieuwe reservemunt te introduceren.

Oorzaak crisis

Het experiment heeft onmiskenbaar een speels en artistiek karakter. De kwestie die het aan de orde stelt, is echter bijzonder serieus. Want hoewel er ondertussen een scala aan oorzaken van de kredietcrisis is geïdentificeerd, komt de werkelijke oorzaak van de onderliggende systeemcrisis zelden aan de orde. De kern van het probleem is immers de hoeveelheid virtuele waarde die middels het fiduciaire banksysteem in het mondiale financiële systeem is gepompt. Precies omdat het financiële stelsel iedere verankering in een reële en algemeen geaccepteerde waarde ontbeert, heeft het zo ver af kunnen drijven van zijn oorspronkelijke doel, namelijk op een verantwoorde manier het verkeer van goederen en diensten optimaliseren en zo de samenleving als geheel beter laten functioneren.

Herijken monetaire systeem

Terug naar zoiets als een goudstandaard is vanzelfsprekend geen optie. Maar in de nabije toekomst zullen we toch op één of andere manier de waarde van ons geld moeten herijken. Ons (enigszins gechargeerd) voorstel is om het monetaire systeem niet langer te baseren op de belofte van oneindige economische groei, maar op het meest waardevolle dat de mensheid bezit: ons vermogen om te scheppen – oftewel op kunst.

Bekijk ook deze presentatie voor een uitgebreide toelichting op de artistieke en economische achtergrond van het experiment:

Introductie economische achtergrond

Kunstenaars als bankiers

Het project kan ook gezien worden als een manifestatie van de kunstwereld tegen de toenemende tendens om kunst als minderwaardig terzijde te schuiven. Dit experiment laat zien dat kunst geen activiteit is die zich enkel in de marges van de samenleving afspeelt. Met de Kunst Reserve Bank wordt immers gedemonstreerd hoe kunst ook binnen de wetten en regels van het financiële systeem kan opereren. Ja, hoe zij als onderliggende waarde van een reservemunt zelfs als fundament kan dienen van een nieuwe monetaire orde.

Maatschappelijke discussie

Het belangrijkste doel van de Kunst Reserve Bank is echter een breder publiek te betrekken bij de discussie over de herinrichting van het financiële systeem. Die discussie wordt nu hoofdzakelijk gevoerd door economen, politici en bankiers(!). Terwijl het uiteindelijk allemaal over óns geld en ónze toekomst gaat. Door een aantal abstracte monetaire principes te vertalen naar dingen die je kunt zien, voelen en beleven, wordt het publiek uitgenodigd om na te denken over de fundamenten van het hele geldsysteem. Want hoe we het ook wenden of keren: het huidige systeem is niet langer houdbaar en zal binnen afzienbare tijd drastisch veranderen. De vraag is of wij dat goedschiks zelf gaan doen, of kwaadschiks gewoon maar laten gebeuren.

Comité van aanbeveling

Herman WijffelsProf.dr. H.H.F. Wijffels, voormalig voorzitter van de Rabobank, voorzitter van de SER en Nederlandse bewindvoerder bij de Wereldbank in Washington. Herman Wijffels is momenteel hoogleraar ‘duurzaamheid en maatschappelijke verandering’ aan de Universiteit Utrecht.

Arnold HeertjeProf.dr. A. Heertje, emiritus hoogleraar staathuishoudkunde aan de juridische faculteit van de Universiteit van Amsterdam. Tevens bijzonder hoogleraar in de geschiedenis van de economische wetenschap en lid van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen.

Rick van der PloegProf.dr. F. van der Ploeg, staatssecretaris voor cultuur en media in het Kabinet-Kok II. Rick van der Ploeg is tegenwoordig hoogleraar economie, University of Oxford en hoogleraar politieke economie, Amsterdam School of Economics, Universiteit van Amsterdam.

Coöperatie Kunst Reserve Bank — Overtoom 256, 1054JA Amsterdam — T. 06 1226 3331 — info@kunstreservebank.nl